Świat bez Śmieci

Warto budować świat, w którym będą kwiaty zamiast śmieci

Występowanie dzikich, nielegalnych wysypisk śmieci to problem ogólnopolski i masowy. Każdego roku samorządy, pracownicy parków narodowych i krajobrazowych i leśnicy wydają kilkadziesiąt milionów złotych na sprzątanie śmieci i likwidację dzikich wysypisk. Niestety po każdej akcji sprzątania, śmieci, w tych miejscach pojawiają się znowu. Dlatego chcemy zaproponować modelowy program działania, który, choć w niewielkim stopniu w porównaniu ze skalą problemu, ma tę sytuację zmienić.

Program polega na inicjowaniu przez Fundację Ekologiczną ARKA lokalnych akcji pt. „Kwiaty zamiast śmieci”. Zasadą programu jest sprzątanie dzikich wysypisk śmieci i tworzenie na ich miejsce niewielkich terenów zielonych, rekreacyjnych. Działania te będą realizowane przez szerokie porozumienia młodzieży szkolnej z samorządami lokalnymi, instytucjami ochrony środowiska i zagospodarowania odpadów, przedstawicielami lokalnego biznesu i organizacji społecznych. Zależy nam aby przy sprzątaniu dzikich wysypisk śmieci i tworzeniu na ich miejscu terenów zielonych zawiązywały się lokalne porozumienia. Każdy z członków tych porozumień powinien wnieść wkład w wspólne działanie. Kolejną zasadą jest nadanie nazwy takiemu miejscu i dalsza opieka nad nim.

Broszura zawiera artykuły i informacje pomocne przy organizowaniu lokalnych akcji „Kwiaty zamiast śmieci”. Przedstawiamy skrócony opis idei samego programu, a także relacje z tworzenia pierwszych terenów, w których w miejscu dzikich wysypisk powstają piękne tereny przyrodnicze i rekreacyjne. Przedstawiamy relację z Wilkowic, Milówki oraz Bielska-Białej. W miejscowościach tych poprosiliśmy o wypowiedzi i opinie o samym programie osoby i instytucje, z którymi współpracujemy. Miło nam, iż udało się samym programem zainteresować duży biznes, jakim z pewnością jest sieć sklepów IKEA. W dalszej części przedstawiamy relacje z akcji Śmieciobranie, która w założeniu jest pierwszym etapem naszego programu. Polega ona na zbieraniu śmieci w terenach cennych przyrodniczo. Wielokrotnie szkoły i grupy społeczne sygnalizowały nam, iż spotykają w terenie „dzikie wysypiska” śmieci, których posprzątanie wykracza poza ramy akcji zbierania śmieci. Wierzymy, iż właśnie nasz nowy program stanie się, chociaż w niewielkiej części, odpowiedzią na ten problem. W broszurze zamieszczamy także opisy pozostałych naszych działań związanych z gospodarką odpadami, ciekawostki związane z tą problematyką, a także gotowe lekcje tematyczne dla szkół.

Na koniec jeszcze kilka słów wyjaśnienia. Mamy świadomość, iż w obliczu wielu tysięcy dzikich wysypisk śmieci, które mamy w Polsce nasz program nie rozwiąże tego problemu. Ale wskazuje właściwy kierunek proponując aktywną edukację nie tylko dzieci i młodzieży, ale także różnorodnych grup społecznych, które powinniśmy zaprosić do naszych działań. Jeżeli wysprzątamy śmieci własnymi rękoma, włożymy naszą energię w późniejsze zagospodarowanie i opiekę nad tymi miejscami. To jest to bezcenne. To warto to robić. Warto budować świat, w którym będą Kwiaty zamiast śmieci.

Wojciech Owczarz

Dziękujemy Ministerstwu Polityki Społecznej – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich i Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska w Katowicach za przyznanie dotacji na program „Kwiaty zamiast śmieci”. Dziękujemy także IKEA Katowice za pomoc finansową. Przede wszystkim dziękujemy wszystkim szkołom, organizacjom społecznym i gminom za włączenie się do naszych działań.

Fundacja Ekologiczna ARKA jest organizacją powstałą w 2005 roku, grupującą działaczy ekologicznych i społecznych oraz nauczycieli z dużym doświadczeniem pracy w organizacjach pozarządowych. Założycielem fundacji jest Wojciech Owczarz. Głównym zadaniem statutowych fundacji jest edukacja, zwłaszcza dzieci i młodzieży. Ale zgodnie z naszym statutem realizujemy także działania dla „osób niepełnosprawnych, wykluczonych społecznie, przewlekle chorych”, wspieramy „rozwój wspólnot i społeczności lokalnych”, zajmujemy się „promocją i organizacją wolontariatu”. Obecnie, fundacja realizuje kilka akcji i przedsięwzięć ekologicznych i społecznych. Składają się na nie zagadnienia gospodarki odpadami, ochrony powietrza, opieki społecznej, promocji wolontariatu. Realizujemy kampanię „Nie trujcie”, która dotyczy problemu spalania śmieci w piecach domowych. W latach 2005–2007 zorganizowaliśmy akcje edukacyjne Dzień Dobrych Uczynków dla ponad 2 tysięcy szkół. Naszymi partnerami w tej akcji byli m.in. Centrum Wolontariatu, Portal NGO.PL, Centrum Aktywności Lokalnych, ZHP. Fundacja Ekologiczna ARKA prowadzi akcję „Choinki nadziei” od 2005 roku. W roku 2006 naszym partnerem była Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach oraz Fundacja „Zielona Liga”. Zorganizowaliśmy akcję w ponad 100 domach opieki społecznej, w której wzięło udział 5 tysięcy pensjonariuszy i 4 tysiące młodzieży szkolnej. Warto podkreślić, iż naszymi partnerami są duże ogólnopolskie instytucje i organizacje: Lasy Państwowe, Liga Ochrony Przyrody (LOP) , Związek Harcerstwa Polskiego (ZHP), Fundacja Nasza Ziemia, Fundacja Zielonej Ligi, Dolnośląska Fundacja Ekorozwoju. Sprawia to, iż potrafimy organizować duże ogólnopolskie akcje i pozyskiwać do nich oraz współpracować z poważnymi partnerami.