Palisz śmieci? Płacisz swoim zdrowiem!

Temat lekcji związany jest z etycznym zachowaniem człowieka borykającego się z pro-blemami odpadów, a szczególnie z odpadami plastikowymi. Zajęcia na ten temat można przeprowadzić we wrześniu, w ramach Sprzątania Świata, w kwietniu, w czasie Dnia Ziemi lub na lekcjach ekologii. Samodzielne poznawanie przez uczniów problemu zanieczyszczenia powietrza, gleby i wody dioksynami oraz furanami, a także toksycznego działania tych związków na organizmy żywe (między innymi na człowieka) pozwala na głębsze zastanowienie się i może wpłynąć na zmianę codziennych wyborów, np. przy zakupach czy usuwaniu plastikowych śmieci.

Wstęp

Informacje o dioksynach i furanach w ostatnich latach pojawiają się coraz częściej w doniesieniach prasowych, dziennikach telewizyjnych. Te związki chemiczne mają opinię szczególnie niebezpiecznych. Obawiają się ich ludzie mieszkający w pobliżu spalarni śmieci. Przestrzegają przed nimi członkowie organizacji ekologicznej Federacja Zielonych. Ich szkodliwe działanie odczuli ludzie w wielu krajach: Wietnamie, USA, Niemczech, Włoszech. Niestety, w Polsce badania nad emisją tych związków do środowiska są niewystarczające. Nie ma norm i nie ma funduszy na badania dotyczące tego problemu. Jedna analiza wykonana przez specjalistów w laboratorium na Zachodzie kosztuje około od 800 do 3 000 dolarów. W ramach integracji krajów Europy wykrywalność dioksyn na terenie naszego kraju wymuszona zostanie wspólnymi prawami Unii. Większa wiedza ludzi o dioksynach i furanach spowoduje być może mniejsze zatruwanie. Mam nadzieję, że wszyscy, którzy dowiedzą się o szkodliwości palenia plastikowych odpadów, nie będą już nigdy sami spalać odpadów oraz podejmą wszelkie możliwe działania zapobiegające takim praktykom.

  • Czy palenie w ogniskach czy piecach centralnego ogrzewania kolorowych czasopism, pojemników po lodach, foliowych toreb jest obojętne dla naszego zdrowia?
  • Czy PVC w oknach, rurach, rynnach, zabawkach jest bezpieczne?
  • Jakie sposoby utylizacji plastiku stosuje się na naszym terenie?
  • Czy nasze zakupy muszą być opakowane w plastikowe tacki, folie, reklamówki?
  • Przez ile lat przetrwa na wysypisku, plastikowa butelka po Coca-Coli?

Chcemy, by młodzi ludzie żyli odpowiedzialnie, nie wypierając ze swojej świadomości sprawy plastikowych odpadów, których ilość w ostatnim okresie bardzo się zwiększyła. Wyrzucone do pojemnika nie znikają, wywiezione na składowiska również nie. Rosną góry odpadów. Niezdrowych i niebezpiecznych. Czyżby miał to być spadek, jaki zostawimy przyszłym pokoleniom? Jakie zmiany ekonomiczne, zmiany w świadomości ludzkiej, pomogłyby w skutecznym rozwiązaniu tego problemu?

Cele

W wyniku udziału w zajęciach uczeń:

  • wyszukuje, korzystając z różnych źródeł informacji, np. słowników chemicznych, encyklopedii, czasopism, internetu, informacje dotyczące:
    • dioksyn, furanów, PVC,
    • utylizacji plastiku, podziału plastikowych produktów na grupy, które nadają się lub nie nadają do recyklingu,
    • problemów zdrowotnych związanych z emisją dioksyn,
    • krajów, w których wystąpiły katastrofy, połączone z emisjądioksyn do środowiska,
  • prezentuje zgromadzone informacje
  • analizuje problemy zdrowotne i ekologiczne związane z produkowaniem, używaniem i recyklingiem wyrobów plastikowych,
  • wykonuje ulotkę dla rodziców i sąsiadów o szkodliwości spalania plastikowych odpadów lub ulotkę o segregacji i recyklingu z adresami lokalnych placówek zajmujących się wywozem odpadów,
  • uświadamia sobie:
    • problem kumulowania dioksyn w organizmach roślin, zwierząt i ludzi,
    • konieczność dokonywania wielokrotnych wyborów zgodnie z posiadaną wiedzą i własnym sumieniem,
    • że nasze wybory powodują określone konsekwencje.

Materiały

Instrukcje do wykonania pracy projektowej

Tytuł pracy Dioksyny i furany – bać się czy nie?

Na podstawie przeczytanych tekstów, wywiadów z pracownikami ochrony przyrody, rozmów z pracownikami placówek zajmujących się wywozem odpadów, własnych obserwacji ustalcie dane dotyczące:

  • chemicznych właściwości dioksyn i furanów oraz PVC,
  • emisji dioksyn w trakcie katastrof ekologicznych,
  • wpływu na zdrowie trujących substancji emitowanych w czasie spalania odpadów,
  • europejskich norm emisji dioksyn do środowiska,
  • rodzajów plastików, które nadają się do recyklingu (PET),
  • miejsc, gdzie w gminie do specjalnych pojemników można wyrzucać plastikowe butelki, folie,
  • adresów lokalnych przedsiębiorstw zajmujących się wywozem i recyklingiem odpadów,
  • adresów punktów zajmujących się zbiórką wkładów do różnego typu drukarek (cartridge), puszek aluminiowych i makulatury, szkła i złomu.

Przebieg zajęć

W pierwszej części zajęć uczniowie podzieleni na czteroosobowe grupy wykonują prace projektowe pt. Dioksyny i furany – bać się czy nie? Można zaproponować projekty tematyczne:

  • Dioksyny w żywności.
  • Spalanie odpadów.
  • Katastrofy ekologiczne związane z emisją dioksyn do środowiska.
  • Zagrożenie zdrowia ludzi dioksynami.
  • Jak ty możesz zmniejszyć emisję dioksyn?
  • Co mogą zrobić dorośli, biorąc pod uwagę istniejące możliwości (nowoczesne technologie)?

Określamy czas trwania pracy nad projektem. Podajemy system oceniania. Każda grupa prezentuje swój projekt w formie posteru.

Druga część zajęć polega na opracowaniu projektu ulotki o recyklingu śmieci lub o dioksynach i furanach.

Ocenione zostaną nie tylko postery i ich prezentacje oraz ulotki, ale także planowany sposób ich kolportowania (na wywiadówce, dożynkach, obchodach Dnia Ziemi lub podczas akcji Sprzątanie Świata).

Anna Kamecka

Prezentowany materiał pochodzi ze strony: http://ucbs.geo.uw.edu.pl/…e/odpady.htm